Koffie: Feiten en de oorsprong

Koffiepiraat.nl wil u graag het verhaal van koffie kort en bondig uit de doeken doen en meer uitleg geven over de oorsprong van koffie en de termen die u op Koffiepiraat.nl tegenkomt. Vandaar hieronder een beknopt en informatief overzicht.

 

Klikt u hier voor een ABC over koffie en de koffie-verbouwende landen

 

Het plantengeslacht Coffea (uit de familie der Rubiaceae) kent circa 90 verschillende soorten, waarvan de Arabica koffie (Coffea Arabica) en de Robusta koffie (Coffea Canephora) de meest bekende zijn. Simpel gezegd wordt de drank koffie van de zaden van deze koffieplant gemaakt, koffiebonen genoemd. Deze bonen worden geroosterd waardoor er een chemische reactie plaatsvindt en er een ruim scala van geuren en smaken vrijkomt. Branding is dus van enorm belang bij het verkrijgen van de smaak van koffie. Daarnaast is de keuze van het type bonen en de verhouding hiervan (de melange) van groot belang voor de uiteindelijke smaak.

Oorsprong

De legende luidt dat de Ethiopische herder Kaldi zijn geiten enorm opgewonden zag worden na het eten van bepaalde bessen. Kaldi plukte er wat van, kookte het en dronk het brouwsel wat voldoening en helderheid van geest gaf. De Arabische handelaren merkten deze gewoonte op en noemde het qahwa, wat ‘krachtverstrekker’ betekent. De qahwa werd in de Arabische wereld snel populair en werd de havenstad Mokka in Jemen de uitvoerhaven van koffie naar de rest van de wereld.

Via Italië, Venetië om precies te zijn, vond koffie toegang tot Europa. De Nederlanders speelden een grote rol in de wereldwijde verspreiding van koffie over de wereld. Arabica werd door Nederlandse zeevaarders verscheept naar Java, Sri Lanka en Zuid-Amerika, waar de plant zeer goed bleek te groeien in verband met het gunstige klimaat daar.

Vanwege de actieve rol van de Nederlanders werd Amsterdam in die tijd een belangrijke handelshaven voor koffie voor Europa. Robusta werd later in Afrika ontdekt en deze variant bleek meer resistent tegen ziektes, waardoor op grote schaal Arabica vervangen werd door Robusta.

 

Arabica

De Arabica-koffie is een koffie die van nature een milde smaak heeft en een vrij laag cafeïnegehalte kent. De plant kan tot 5 meter hoog worden en is dus arbeidsintensief om van te oogsten. De plant groeit op z’n best op hoger gelegen gebieden. Ook de opbrengst van de Arabica-plant is over het algemeen gering. Al deze eigenschappen zorgen ervoor dat de Arabica een geliefde en duurdere koffiesoort is. De belangrijkste producerende landen van hoogwaardige Arabica zijn Brazilië en Colombia, maar ook landen als Costa Rica en Guatamala zijn producenten van goede kwaliteit Arabica. Een vergissing van de botanicus Linnaeus heeft er voor gezorgd dat Arabica tegenwoordig Arabica heet. De naam die hij aan de –in die tijd enige bekende- koffieboom- gaf in zijn werk ‘ Species Plantarum’ in 1753 was gebaseerd op het Arabische Jemen. Jemen speelde weliswaar een belangrijke rol in de verspreiding van koffie, maar de oorsprong ervan ligt zoals gezegd in Ethiopië

Robusta

Robusta werd in 1848 ontdekt in de wilde natuur van Kongo. Kwalitatief niet vergelijkbaar met Arabica, maar gemakkelijker te verbouwen. De plant is makkelijker te oogsten dan Arabica doordat deze kleiner is en ook op lager gelegen gebieden goed groeit. De Robusta-plant kan ook vaker geoogst worden. Robusta wordt hierdoor verhandeld tegen lagere prijzen dan Arabica. Robusta-koffie kenmerkt zich door een natuurlijke sterke smaak en hoog cafeïnegehalte.  De belangrijkste producenten van Robusta zijn Indonesië, Vietnam en enkele Afrikaanse landen. 

Bron: Koffie - Wikipedia